{"id":4528,"date":"2018-05-28T20:19:21","date_gmt":"2018-05-28T19:19:21","guid":{"rendered":"http:\/\/agapilecka.pl\/blog\/?p=4528"},"modified":"2018-05-28T20:19:21","modified_gmt":"2018-05-28T19:19:21","slug":"grzesznik-artur-urbanowicz","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/agapilecka.pl\/blog\/grzesznik-artur-urbanowicz\/","title":{"rendered":"Grzesznik – Artur Urbanowicz"},"content":{"rendered":"

Grzesznik<\/em> to druga powie\u015b\u0107 Artura Urbanowicza. Debiutowa\u0142 on ksi\u0105\u017ck\u0105 Ga\u0142\u0119ziste<\/em>, kt\u00f3ra cho\u0107 pocz\u0105tkowo by\u0142a szkalowana za to, \u017ce to selfpublishing, zosta\u0142a dobrze przyj\u0119ta. A nawet bardzo dobrze, gdy\u017c autor otrzyma\u0142 za ni\u0105 wyr\u00f3\u017cnienie czytelnik\u00f3w w III edycji Nagrody Polskiej Literatury Grozy im. Stefana Grabi\u0144skiego. Debiutanckiej powie\u015bci Urbanowicza nie mia\u0142am przyjemno\u015bci czyta\u0107, ale po lekturze Grzesznika<\/em>, powa\u017cnie rozwa\u017cam si\u0119gni\u0119cie po ni\u0105 w wolnym czasie.<\/p>\n

Jak to zwykle bywa, nim zaczn\u0119 czyta\u0107, obw\u0105chuj\u0119 ksi\u0105\u017ck\u0119, macam, ogl\u0105dam. Pierwsze co ogl\u0105dam to oczywi\u015bcie ok\u0142adka. A ta konkretna jest dzie\u0142em Darka Kocurka, wi\u0119c nie trudno si\u0119 domy\u015bli\u0107, \u017ce jest dobra, jak wi\u0119kszo\u015b\u0107 ok\u0142adek autora. Bro\u0144, krew, krzy\u017c. Wszystko w kolorach szaro\u015bci. Mrocznie, klimatycznie, zach\u0119caj\u0105co. Wygl\u0105da to do\u015b\u0107 przyt\u0142aczaj\u0105co i ci\u0119\u017cko w po\u0142\u0105czeniu ze spor\u0105 grubo\u015bci\u0105 ksi\u0105\u017cki, ale da si\u0119 prze\u017cy\u0107. Zw\u0142aszcza, \u017ce ten ci\u0119\u017car jest zwyczajnie \u0142adny, zach\u0119caj\u0105cy i dopracowany. Ale nie jest to nic dziwnego, bo z takiego dopracowania s\u0142ynie wydawnictwo Gmork i takie podej\u015bcie jest u nich norm\u0105.<\/p>\n

To co na pocz\u0105tku mnie razi\u0142o, to dialogi. Wydawa\u0142y mi si\u0119 jakie\u015b dziwne, wr\u0119cz krety\u0144skie. Durne odzywki, nie \u015bmieszne \u017carty. Irytowa\u0142o mnie to, do pewnego czasu. Wkurza\u0142am si\u0119 na to do momentu, a\u017c u\u015bwiadomi\u0142am sobie, \u017ce ludzie tak gadaj\u0105. \u017be takie \u017carciki, poni\u017caj\u0105ce teksty i bezrefleksyjne gadki s\u0105 na porz\u0105dku dziennym. Przypomnia\u0142am sobie, \u017ce dlatego nie lubi\u0119 rozmawia\u0107 z niekt\u00f3rymi osobami, bo w\u0142a\u015bnie tak si\u0119 do siebie zwracaj\u0105. W jednej chwili co\u015b, co mnie wkurza\u0142o i by\u0142o wielk\u0105 wad\u0105 powie\u015bci, przeistoczy\u0142o si\u0119 w olbrzymi\u0105 zalet\u0119. Dialogi oddaj\u0105 tu autentyczno\u015b\u0107 i dobrze ukazuj\u0105 ten przest\u0119pczy be\u0142kot.<\/p>\n

Tytu\u0142owy Grzesznik, wbrew pozorom nie jest g\u0142\u00f3wnym bohaterem powie\u015bci. Nie mniej jest on postaci\u0105 barwn\u0105 (cho\u0107 wizualnie – wr\u0119cz przeciwnie). I cho\u0107 chyba nie taki by\u0142 zamys\u0142, zdarza\u0142o mi si\u0119 jemu kibicowa\u0107 bardziej, ni\u017c g\u0142\u00f3wnemu bohaterowi – Markowi. Wynika\u0142o to z tego, \u017ce Marek, zwany Suchym, cz\u0119sto wkurza\u0142 mnie swoim zachowaniem. Nie podoba\u0142o mi si\u0119 ono, przestawa\u0142am mu kibicowa\u0107, mia\u0142am nadziej\u0119, \u017ce spotka go co\u015b z\u0142ego. Ale by\u0142y momenty, \u017ce robi\u0142o mi si\u0119 go \u017cal, wsp\u00f3\u0142czu\u0142am mu, chcia\u0142am by jego k\u0142opoty si\u0119 sko\u0144czy\u0142y. Pojawi\u0142a si\u0119 cholerna ambiwalencja w stosunku do niego. Czy to \u017ale? Wr\u0119cz przeciwnie. Urbanowicz rozbudzi\u0142 we mnie mn\u00f3stwo r\u00f3\u017cnorodnych uczu\u0107, dzi\u0119ki czemu przez te kilkaset stron, mia\u0142am niez\u0142\u0105 przeja\u017cd\u017ck\u0119 na emocjonalnym rollercoasterze. <\/p>\n

Suchego m\u0119cz\u0105 my\u015bli dotycz\u0105ce jego \u017cycia. Zastanawia si\u0119 czy dobrze post\u0119powa\u0142. Niejednokrotnie bohaterowie powie\u015bci rozmy\u015blaj\u0105 o takich sprawach, ale nie zawsze ma to wp\u0142yw na czytelnik\u00f3w. Tutaj dochodzi do sytuacji, \u017ce i my zaczynamy robi\u0107 sw\u00f3j prywatny rachunek sumienia. Zastanawiamy si\u0119 nie tylko nad losem Marka, ale te\u017c na swoim w\u0142asnym, realnym \u017cyciem.<\/p>\n

\"grzesznik\"<\/p>\n

Og\u00f3lnie postacie mo\u017cna uzna\u0107 za do\u015b\u0107 szablonowe. Ale po chwili zastanowienia, dochodzimy do wniosku, \u017ce ta szablonowo\u015b\u0107 to bardziej taka realno\u015b\u0107. Bohaterowie s\u0105 zwykli, autentyczni. Wydaj\u0105 si\u0119 ma\u0142o interesuj\u0105cy, gdy\u017c pe\u0142no takich os\u00f3b jak oni, pa\u0142\u0119ta si\u0119 po \u015bwiecie. S\u0105, istniej\u0105, obracaj\u0105 si\u0119 w\u015br\u00f3d nas na co dzie\u0144. Dzi\u0119ki tej zwyk\u0142o\u015bci, pospolito\u015bci, wierzymy w to, \u017ce tacy mogliby by\u0107. Wierzymy w ich postawy, ich problemy. Staj\u0105 si\u0119 nam bliscy i cho\u0107 nie zawsze ich lubimy, nie kwestionujemy ich zachowa\u0144. Ich relacje i reakcje na niekt\u00f3re rzeczy zwyczajnie maj\u0105 sens. Zatem ca\u0142o\u015b\u0107 trzyma si\u0119 kupy i sprawia, \u017ce z przyjemno\u015bci\u0105 pragniemy poznawa\u0107 ich dalsze losy.<\/p>\n

A te ich losy, w du\u017cej mierze te\u017c s\u0105 zwyczajne. Grzesznik<\/em> to niby taka powie\u015b\u0107 gangsterska. Dla mnie w du\u017cej mierze by\u0142a to powie\u015b\u0107 obyczajowa. Obyczaj\u00f3wka z domieszk\u0105 sensacji. Podczas lektury, przez d\u0142ugi czas zastanawia\u0142am si\u0119: „gdzie ten horror?!”. Wszystko by\u0142o takie zwyk\u0142e, pospolite, codzienne (oczywi\u015bcie w gangsterskim \u015bwiatku). Horroru nie by\u0142o wida\u0107 przez d\u0142ugi czas. Czeka\u0142am, czeka\u0142am… A gdy si\u0119 w ko\u0144cu pojawi\u0142, poczu\u0142am wielki zaw\u00f3d. Wed\u0142ug mnie, dorzucenie tych grozowych element\u00f3w zepsu\u0142o ca\u0142o\u015b\u0107. Nie by\u0142o tragicznie, ale czyta\u0142o mi si\u0119 gorzej, bardziej opornie. Zacz\u0119\u0142am t\u0119skni\u0107 za t\u0105 prostot\u0105, zwyczajnym \u015bwiatem, bez udziwnie\u0144 i innych bajer\u00f3w. Wtedy w\u0142a\u015bnie pomy\u015bla\u0142am: „To powinna by\u0107 obyczaj\u00f3wka\/ powie\u015b\u0107 gangsterska”. Zacz\u0119\u0142am \u017ca\u0142owa\u0107, \u017ce ca\u0142o\u015b\u0107 posz\u0142a w t\u0119 stron\u0119. Zapragn\u0119\u0142am by Urbanowicz stworzy\u0142 zwyk\u0142y obyczaj. I jak takowy stworzy, to si\u0119gn\u0119 po niego z wielk\u0105 przyjemno\u015bci\u0105.<\/p>\n

Suchy my\u015bla\u0142, \u017ce jest niezwyci\u0119\u017cony. \u017be nic nie mo\u017ce go dopa\u015b\u0107, jest panem \u015bwiata lub chocia\u017c tego swojego \u015bwiatka, kt\u00f3ry utworzy\u0142 i kt\u00f3rym dowodzi\u0142. Sporo jest takich os\u00f3b. Du\u017co jest ludzi, kt\u00f3rzy my\u015bl\u0105, \u017ce s\u0105 niezniszczalni. Mas\u0119 jest osobnik\u00f3w, kt\u00f3rym wydaje si\u0119, \u017ce przetrwaj\u0105 wszystko. Pomijaj\u0105c nadnaturalne aspekty, skupiaj\u0105c si\u0119 wy\u0142\u0105cznie na realnej cz\u0119\u015bci powie\u015bci dochodzimy do wniosku, \u017ce te osoby si\u0119 myl\u0105. Grzesznik<\/em> w pewnym sensie u\u015bwiadamia nam, \u017ce wszystko ma sw\u00f3j koniec. \u017be nie ma ludzi niezwyci\u0119\u017conych czy niezast\u0105pionych. Ka\u017cdego, bez wyj\u0105tku, pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej dopadnie co\u015b. Co\u015b, co u\u015bwiadomi nam, \u017ce nie jeste\u015bmy tak mocni jakby si\u0119 nam wydawa\u0142o. Co\u015b, co sprawi, \u017ce b\u0119dziemy chcieli si\u0119 podda\u0107, skuli\u0107 w k\u0105cie, zap\u0142aka\u0107 jak ma\u0142e dziecko. Ka\u017cdego da si\u0119 z\u0142ama\u0107, unieszkodliwi\u0107, zniszczy\u0107. Nie tylko w powie\u015bci, ale te\u017c w prawdziwym \u015bwiecie. I dla mnie w\u0142a\u015bnie o tym by\u0142a ta powie\u015b\u0107. O s\u0142abo\u015bciach, walce z samym sob\u0105 i ca\u0142ym \u015bwiatem. O pr\u00f3bie godzenia si\u0119 z nieprzychylnym losem. O smutku, szcz\u0119\u015bciu, pora\u017cce i zwyci\u0119stwie. Og\u00f3lnie: o \u017cyciu. Co prawda \u017cyciu z przest\u0119pczej perspektywy, ale i w takim \u0142atwo odnale\u017a\u0107 swoje kawa\u0142ki. Bo przecie\u017c przest\u0119pcy te\u017c s\u0105 lud\u017ami. Te\u017c maj\u0105 uczucia. Te\u017c maj\u0105 rodziny, potrzeby, wymagania. Te\u017c maj\u0105 wiele do stracenia. Dlaczego? Bo te\u017c s\u0105 lud\u017ami. Zupe\u0142nie jak my. I t\u0119 ludzko\u015b\u0107 mo\u017cna w nich odnale\u017a\u0107. T\u0119 zwyczajno\u015b\u0107 mo\u017cna w nich dostrzec. Trzeba tylko chcie\u0107. A je\u015bli nie chcemy tego robi\u0107 w normalnym \u017cyciu, mo\u017cemy spr\u00f3bowa\u0107 chwytaj\u0105c za fikcj\u0119. Grzesznik<\/em> b\u0119dzie do tego idealny.<\/p>\n