{"id":1443,"date":"2015-04-30T11:39:52","date_gmt":"2015-04-30T10:39:52","guid":{"rendered":"http:\/\/agapilecka.pl\/blog\/?p=1443"},"modified":"2015-04-30T11:40:58","modified_gmt":"2015-04-30T10:40:58","slug":"odlamki-ismet-prcic","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/agapilecka.pl\/blog\/odlamki-ismet-prcic\/","title":{"rendered":"Od\u0142amki – Ismet Prci\u0107"},"content":{"rendered":"

„Od\u0142amki” to debiut literacki, kt\u00f3ry zdoby\u0142 mi\u0119dzy innymi nagrod\u0119: Notable Book of the Year, zosta\u0142 okrzykni\u0119ty przez „Chicago Sun Times” najlepsz\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0105 roku, a tak\u017ce zyska\u0142 du\u017ce uznanie w\u015br\u00f3d krytyk\u00f3w. Czy s\u0142usznie? My\u015bl\u0119, \u017ce tak.<\/p>\n

Ismet Prci\u0107 to re\u017cyser, dramaturg pochodz\u0105cy z Bo\u015bni. Wyemigrowa\u0142 do Stan\u00f3w Zjednoczonych, gdzie uzyska\u0142 tytu\u0142 magistra sztuk pi\u0119knych, po czym rozpocz\u0105\u0142 swoj\u0105 karier\u0119 pisarsk\u0105. A rozpocz\u0105\u0142 j\u0105 dobrze, obiecuj\u0105co, bo debiutem, kt\u00f3ry podbi\u0142 serca wielu os\u00f3b. „Od\u0142amki” to ksi\u0105\u017cka, obok kt\u00f3rej nie przechodzi si\u0119 oboj\u0119tnie, kt\u00f3rej nie lekcewa\u017cy si\u0119, nawet, je\u015bli tak jak ja, nie przepada si\u0119 za histori\u0105 czy wojennymi klimatami. <\/p>\n

„Od\u0142amki” to nie tylko wojna, cho\u0107 ona jest tu kluczowa, pr\u00f3buje wysun\u0105\u0107 si\u0119 na pierwszy plan a wszystkie inne w\u0105tki zepchn\u0105\u0107 gdzie\u015b w otch\u0142a\u0144, aby sta\u0142y si\u0119 nie istotne. W zasadzie tak te\u017c jest w \u017cyciu. Gdy nadchodzi wojna, to ona otrzymuje g\u0142\u00f3wn\u0105 rol\u0119, ona jest gwiazd\u0105, pr\u00f3buje przy\u0107mi\u0107 inne rzeczy, osoby, czynno\u015bci dnia codziennego, czy najog\u00f3lniej ujmuj\u0105c: \u017cycie. \u017bycie jest przez ni\u0105 t\u0142amszone, niekiedy niszczone kawa\u0142ek po kawa\u0142ku, czy nawet odbierane w ca\u0142o\u015bci. Wojna jest okropna, ma wp\u0142yw na wszystko i wszystkich, o czym opowiada Ismet, w swej autobiograficznej powie\u015bci.<\/p>\n

Jednak\u017ce obecno\u015b\u0107 wojny, nie wyklucza obecno\u015bci innych w\u0105tk\u00f3w, aktywno\u015bci. Jest miejsce na rodzin\u0119, kt\u00f3ra nie zawsze okazuje si\u0119 ostoj\u0105. Mo\u017ce by\u0107 wsparciem, ale nieraz wr\u0119cz przeciwnie. Konflikty, nieporozumienia sprawiaj\u0105, \u017ce ci\u0105gnie nas w d\u00f3\u0142, zniech\u0119ca do wszystkiego, nawet do egzystencji. Na szcz\u0119\u015bcie s\u0105 znajomi, kt\u00f3rzy potrafi\u0105 podnie\u015b\u0107 na duchu, jest przyja\u017a\u0144 czy wreszcie: mi\u0142o\u015b\u0107. Mi\u0142o\u015b\u0107, zauroczenie, czy raczej po\u017c\u0105danie, kt\u00f3re mimo przeciwno\u015bci losu, nap\u0119dza do \u017cycia, daje si\u0142\u0119, wiar\u0119 i nadziej\u0119 na lepsze jutro. To uczucia, kt\u00f3re atakuj\u0105 nas zewsz\u0105d i potrafi\u0105 zmotywowa\u0107 do dzia\u0142ania, wskrzesi\u0107 w nas ch\u0119\u0107 przetrwania i sprzeciwienia si\u0119 tak paskudnej i straszliwej istocie, jak\u0105 jest wojna. O tym w\u0142a\u015bnie pisze Prci\u0107. O tych wszystkich uczuciach, do\u015bwiadczeniach i ci\u0119\u017ckiej drodze, jak\u0105 musia\u0142 przeby\u0107, aby przetrwa\u0107 i sta\u0107 si\u0119 tym, kim si\u0119 sta\u0142. <\/p>\n

\"odlamki\"<\/a><\/p>\n

Przed rozpocz\u0119ciem lektury, zastanawia\u0142am si\u0119 nad tytu\u0142em ksi\u0105\u017cki. Dlaczego „Od\u0142amki”? Wyobrazi\u0142am sobie tafl\u0119 szk\u0142a. R\u00f3wniutk\u0105, b\u0142yszcz\u0105c\u0105. Ona symbolizuje \u017cycie. U\u0142o\u017cone \u017cycie, w kt\u00f3rym wszystko jest na swoim miejscu. Wspieraj\u0105ca rodzina, przyjaciele godni zaufania, mi\u0142o\u015b\u0107, szcz\u0119\u015bcie. W pewnym momencie leci kamie\u0144, uderza w ow\u0105 szyb\u0119, rozbija j\u0105 na nier\u00f3wne kawa\u0142ki – od\u0142amki. Nasze \u017cycie nie jest ju\u017c takie, jakie by\u0142o. Sypie si\u0119. Niekt\u00f3re fragmenty s\u0105 zniszczone doszcz\u0119tnie, s\u0105 ju\u017c nie do odzyskania. Inne z kolei mo\u017cemy jeszcze pozbiera\u0107, spr\u00f3bowa\u0107 sklei\u0107. Jednak\u017ce naprawa naszej szyby, jest bardzo trudna. Podnosimy fragmenty szk\u0142a, przygl\u0105damy si\u0119 nim, rozcinaj\u0105c przy tym d\u0142o\u0144 – to bolesne do\u015bwiadczenie. Ale pr\u00f3bujemy dalej, nie poddajemy si\u0119, pragniemy odzyska\u0107 chocia\u017c cz\u0119\u015b\u0107 tego, co mieli\u015bmy. Takie przeszukiwanie od\u0142amk\u00f3w szk\u0142a, sk\u0142adanie ich, \u0142\u0105czenie jest bardzo czasoch\u0142onne. Niekiedy chaotyczne. Pe\u0142ne cierpienia, ale i nadziei, gdy co\u015b nam si\u0119 uda. Taka w\u0142a\u015bnie jest ta powie\u015b\u0107. Takie s\u0105 od\u0142amki Ismeta. <\/p>\n

Prci\u0107 pisz\u0105c o swoim \u017cyciu, swoich wspomnieniach, robi to do\u015b\u0107 chaotycznie. Niekiedy fragmenty, czy nawet ca\u0142e strony s\u0105 powt\u00f3rzone. Ismet pr\u00f3buje z\u0142o\u017cy\u0107 swoj\u0105 histori\u0119 w ca\u0142o\u015b\u0107. Nie ma tu do ko\u0144ca zachowanej chronologii. Opowiada o swoim \u017cyciu, jakby pr\u00f3bowa\u0142 pozbiera\u0107 te tytu\u0142owe od\u0142amki, odbudowa\u0107 co\u015b, naprawi\u0107, wyleczy\u0107 swoj\u0105 psychik\u0119, zniszczon\u0105 traumatycznymi wydarzeniami z przesz\u0142o\u015bci. Ksi\u0105\u017cka ta, jest pewnego rodzaju terapi\u0105. Prci\u0107 pisze i pisze, aby uwolni\u0107 si\u0119 od demon\u00f3w przesz\u0142o\u015bci i rozpocz\u0105\u0107 nowe, warto\u015bciowe \u017cycie. A pisze w taki spos\u00f3b, \u017ce chce si\u0119 czyta\u0107, pragnie si\u0119 by\u0107 przy nim, pomaga\u0107 mu przebrn\u0105\u0107 przez t\u0119 ci\u0119\u017ck\u0105 drog\u0119.<\/p>\n

Ten ambitny artysta, maj\u0105cy pasj\u0119, pragn\u0105cy gra\u0107 w teatrze, pisze w spos\u00f3b dosadny, niekiedy wulgarny. Nie bawi si\u0119 w jakie\u015b upi\u0119kszenia, koloryzowanie wydarze\u0144. M\u00f3wi o tym, jak jest, jak by\u0142o. Niekiedy napotykamy du\u017c\u0105 ambiwalencj\u0119, jednak\u017ce ca\u0142o\u015b\u0107 prze\u0142adowana jest sporym ci\u0119\u017carem emocjonalnym. Autor, a zarazem bohater ksi\u0105\u017cki, aby poradzi\u0107 sobie z nieciekaw\u0105 i okrutn\u0105 rzeczywisto\u015bci\u0105, stosuje w\u0105tki humorystyczne. Pisze prze\u015bmiewczo, bo w\u0142a\u015bnie czarny humor jest tym, co pozwala uwolni\u0107 si\u0119, odsun\u0105\u0107 od cierpienia, spojrze\u0107 na wszystko z dystansem. Dlatego te\u017c, ksi\u0105\u017cka nie jest tak przyt\u0142aczaj\u0105ca, jak mog\u0142oby si\u0119 wydawa\u0107. Niejednokrotnie znajdziemy tu momenty, kt\u00f3re sprawi\u0105, \u017ce si\u0119 u\u015bmiechniemy. I nie zawsze jest to \u015bmiech przez \u0142zy.<\/p>\n

W ksi\u0105\u017cce zastosowana jest zmienna narracja. Wprowadza to dodatkowy, lekki chaos, uczucie nieporz\u0105dku, ba\u0142aganu. Bardzo mi to odpowiada. Dzi\u0119ki takim zabiegom, ksi\u0105\u017cka jest sp\u00f3jna, bije od niej autentyczno\u015bci\u0105. Ismet Prci\u0107 rewelacyjnie pos\u0142uguje si\u0119 j\u0119zykiem, zbieraj\u0105c swoje \u017cycie do kupy. Ciesz\u0119 si\u0119, \u017ce na samym terapeutycznym pisaniu nie poprzesta\u0142, \u017ce pozwoli\u0142 nam tak\u017ce prze\u017cy\u0107 z nim t\u0119 wojn\u0119, ale i chwile rado\u015bci. My\u015bl\u0119, \u017ce jego tytu\u0142owe od\u0142amki \u017cycia, zosta\u0142y ju\u017c w du\u017cej mierze wyzbierane, czego dowodem jest ta publikacja. Ksi\u0105\u017cka, kt\u00f3r\u0105 przeczyta\u0142am z wielk\u0105 przyjemno\u015bci\u0105 i kt\u00f3r\u0105 szczerze polecam.<\/p>\n



<\/p>\n


\nZa ksi\u0105\u017ck\u0119 dzi\u0119kuj\u0119 wydawnictwu:<\/strong>

\n\"Wydawnictwo<\/a><\/center><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

„Od\u0142amki” to debiut literacki, kt\u00f3ry zdoby\u0142 mi\u0119dzy innymi nagrod\u0119: Notable Book of the Year, zosta\u0142 okrzykni\u0119ty przez „Chicago Sun Times”<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[448,498,158],"tags":[622,621,354],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/agapilecka.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1443"}],"collection":[{"href":"http:\/\/agapilecka.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/agapilecka.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/agapilecka.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/agapilecka.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1443"}],"version-history":[{"count":3,"href":"http:\/\/agapilecka.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1443\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1447,"href":"http:\/\/agapilecka.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1443\/revisions\/1447"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/agapilecka.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1443"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/agapilecka.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1443"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/agapilecka.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1443"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}